Cyfleusterau gwastraff mwyngloddio wedi’u cau sy’n achosi effeithiau difrifol ar yr amgylchedd – cwestiynau cyffredin

Atebion i gwestiynau cyffredin ynghylch cyfleusterau gwastraff mwyngloddio wedi’u cau a’u gadael sy’n achosi effeithiau difrifol ar yr amgylchedd.

1. Beth yw’r map cyfleusterau gwastraff mwyngloddio wedi’u cau?

Mae’r map yn dangos mannau yng Nghymru a Lloegr ble mae cyfleusterau gwastraff mwyngloddio wedi’u cau a’u gadael yn achosi effeithiau difrifol ar yr amgylchedd. Mae’r map yn datgan beth sy’n achosi’r effaith: naill ai llygredd dŵr, niwed i iechyd pobl, ansefydlogrwydd neu berygl tân.

Mae’r mwyafrif helaeth o safleoedd yn achosi effeithiau amgylcheddol o ganlyniad i lygredd dŵr. Darparwyd yr wybodaeth hon gan Asiantaeth yr Amgylchedd fel yr awdurdod sy’n gyfrifol am warchod dyfroedd rhag llygredd. Mae mwyngloddiau wedi’u cau neu eu gadael yn atal 8% o’n hafonydd a’n dyfroedd daear rhag cyrraedd targedau statws da a osodir gan y Gyfarwyddeb Fframwaith Dŵr o ganlyniad i lygredd gan fetelau gan gynnwys sinc, haearn, cadmiwm, plwm a chopr. Mae mwy o wybodaeth ynghylch effeithiau ar ddŵr ar gael yma (PDF, 2.35 MB).

Gall niwed i iechyd pobl gynnwys peryglon i bobl ac eiddo, er enghraifft o dir wedi’i halogi, sefydlogrwydd mwyngloddiau a’u gwastraffau cysylltiedig, neu oddi wrth danau. Darparwyd yr wybodaeth hon gan awdurdodau lleol, sy’n gyfrifol am atal peryglon i iechyd pobl ac eiddo.

2. A yw’r map yn dangos pob cyfleuster gwastraff mwyngloddio?

Nac ydyw. Rhestr fer yn unig yw hon o’r cyfleusterau gwastraff mwyngloddio wedi’u cau a’u gadael sy’n achosi effeithiau difrifol ar yr amgylchedd. Mae hyn yn golygu’r cyfleusterau hynny sy’n achosi “effeithiau amgylcheddol negyddol difrifol neu sydd â’r gallu i ddyfod, yn y tymor canolig neu fyr, yn fygythiad difrifol i iechyd pobl a’r amgylchedd". Ni chynhwysir cyfleusterau gwastraff mwyngloddio wedi’u cau a’u gadael sy’n achosi effeithiau llai ar y map hwn.

Nid yw’r map hwn yn cynnwys cyfleusterau gwastraff mwyngloddio gweithredol, sy’n dod o dan y Rheoliadau Caniatáu Amgylcheddol.

3. Sut cynhyrchwyd y map cyfleusterau gwastraff mwyngloddio wedi’u cau?

Mae’r mapiau’n defnyddio gwybodaeth a ddarparir gan Asiantaeth yr Amgylchedd ac awdurdodau lleol.

Mae Asiantaeth yr Amgylchedd yn gyfrifol am warchod dyfroedd rhag llygredd yng Nghymru a Lloegr. Rydym yn archwilio i ac yn adrodd am faint ac ymlediad llygredd dŵr o bob ffynhonnell, gan gynnwys mwyngloddiau gweithredol, wedi’u cau ac wedi’u gadael – gweler ein Cynlluniau Rheoli Basnau Afon 2009. Er mwyn creu’r map cyfleusterau gwastraff mwyngloddio wedi’u cau, casglasom wybodaeth ynghylch llygredd dŵr a chyfleusterau gwastraff mwyngloddio y gwyddys amdanynt. Bu i ni ddefnyddio ein data ar ansawdd dŵr mewn afonydd a barn arbenigol er mwyn asesu’r risg a’r arwyddocâd o lygredd o’r safleoedd hyn.

Mae Awdurdodau Lleol yn gyfrifol am ddarparu elfennau o’r Rheoliadau Tir Wedi’i Halogi, sy’n ymdrin â pheryglon i iechyd pobl ac i eiddo. Er mwyn cwblhau’r map cyfleusterau gwastraff mwyngloddio wedi’u cau, bu i ni ofyn i Awdurdodau Lleol ddarparu gwybodaeth am y cyfleusterau gwastraff mwyngloddio wedi’u cau a’u gadael sydd yn eu barn nhw’n achosi risg sylweddol i iechyd pobl neu sy’n debygol o wneud hynny yn y tymor byr i ganolig.

Gallwch ganfod adroddiad manwl sy’n esbonio sut casglasom yr wybodaeth ar gyfer y Rhestren yma (PDF, 858 KB).

4. Pwy sy’n defnyddio’r map cyfleusterau gwastraff mwyngloddio wedi’u cau a pham?

Mae’r Gyfarwyddeb Gwastraff Mwyngloddio’n ei gwneud yn ofynnol i ni drefnu bod rhestr ar gael i’r cyhoedd o gyfleusterau gwastraff mwyngloddio wedi’u cau sy’n achosi effaith ddifrifol ar yr amgylchedd. Mae’n bwysig fod unigolion, busnesau lleol a chymunedau yn gwybod am yr effeithiau a achosir gan gyfleusterau gwastraff mwyngloddio wedi’u cau a’u gadael.

Mae Asiantaeth yr Amgylchedd ac Awdurdodau Lleol yn cydweithio er mwyn canfod y safleoedd sy’n peri risgiau difrifol neu sy’n achosi effeithiau difrifol ar yr amgylchedd. Byddwn ni’n defnyddio’r wybodaeth hon er mwyn ein helpu i flaenoriaethu’r adnoddau sydd ar gael i lanhau llygredd o fwyngloddiau wedi’u cau a’u gadael.

5. A chaiff y map cyfleusterau gwastraff mwyngloddio wedi’u cau ei ddiweddaru?

Caiff. Mae’n ofynnol i ni gadw’r map yn gyfoes o dan y Gyfarwyddeb Gwastraff Mwyngloddio. Rydym yn bwriadu ei ddiweddaru o leiaf bob tair blynedd.

Gall mwy o gyfleusterau gwastraff mwyngloddio wedi’u cau a’u gadael gael eu hychwanegu i’r rhestr wrth i ni ganfod mwy ynghylch eu heffeithiau amgylcheddol. Gall safleoedd a gânt eu harchwilio ymhellach neu eu hadfer yn y dyfodol gael eu dileu o’r rhestr os nad ystyrir eu bod, mwyach, yn achosi effeithiau amgylcheddol difrifol.

6. Pwy sy’n gyfrifol am ymdrin â’r effeithiau amgylcheddol?

Nid yw’r Gyfarwyddeb Gwastraff Mwyngloddio’n ei gwneud yn ofynnol i ni wneud unrhyw beth er mwyn mynd i’r afael â chyfleusterau gwastraff mwyngloddio wedi’u cau. Yr anhawster gyda’r safleoedd hyn yw bod y rhan fwyaf ohonynt ar gau erbyn dechrau’r 20fed ganrif ac nid yw gweithredwyr y mwyngloddiau’n bodoli mwyach. Ymhellach, ni ellir dal unrhyw un yn gyfrifol am lygredd sy’n deillio o fwyngloddiau a gaeodd cyn 1999. Fodd bynnag, gellir defnyddio deddfwriaeth arall gan gynnwys y Gyfarwyddeb Fframwaith Dŵr a Rhan 2 y gyfundrefn tir wedi’i halogi er mwyn cyflawni gwelliannau amgylcheddol.

Mae Asiantaeth yr Amgylchedd yn gweithio gyda DeFRA, Llywodraeth Cymru a’r Awdurdod Glo er mwyn ymdrin â llygredd dŵr o fwyngloddiau metel wedi’u gadael er mwyn helpu i gyflawni statws da ar gyfer y Gyfarwyddeb Fframwaith Dŵr. Mae gan Awdurdodau Lleol ddyletswydd o dan Ran 2 y gyfundrefn tir wedi’i halogi i archwilio’u hardal am dir, gan gynnwys cyfleusterau gwastraff mwyngloddio wedi’u cau a’u gadael, a all achosi niwed sylweddol i iechyd pobl a derbynyddion eraill.

7. O ble fedra’i gael mwy o wybodaeth am y cyfleusterau gwastraff mwyngloddio wedi’u cau yn fy ardal i?

Am ymholiadau ynghylch llygredd dyfroedd gan gyfleusterau gwastraff mwyngloddio wedi’u cau a’u gadael, cysylltwch, os gwelwch yn dda, naill ai â’n Canolfan Genedlaethol Cysylltiadau Cwsmeriaid (NCCC) ar 0370 8506506 neu anfonwch e-bost i enquiries@environment-agency.gov.uk (Llun- Gwener, 8yb – 6yp).

Am ymholiadau ynghylch peryglon i iechyd pobl neu eiddo oddi wrth gyfleusterau gwastraff mwyngloddio wedi’u cau a’u gadael, cysylltwch, os gwelwch yn dda, â’ch awdurdod lleol.  

Closed Mining Sites

Find closed mining sites that may cause harm to the environment.
Enter your postcode or placename to find out more . .